Vi khuẩn miệng giúp phát hiện tự kỷ: Ứng dụng mới từ hệ vi sinh đường miệng

Hệ vi khuẩn đường miệng giúp phát hiện chứng tự kỷ

Hệ vi sinh đường miệng – “Tấm gương phản chiếu” cho sức khỏe thần kinh

Hệ vi sinh đường miệng là tập hợp hàng trăm loài vi khuẩn sống trong khoang miệng, giữ vai trò quan trọng trong tiêu hóa, miễn dịch và cả sức khỏe thần kinh. Ngày nay, giới khoa học đang tập trung vào vai trò của trục miệng – não (oral-brain axis), chỉ mối liên hệ giữa vi khuẩn miệng và các chức năng não bộ thông qua cơ chế miễn dịch và nội tiết.

Một nghiên cứu mới công bố trên Nature Communications (2024) cho thấy, phân tích vi sinh đường miệng có thể giúp phát hiện sớm rối loạn phổ tự kỷ (ASD) – một trong những thách thức lớn của y học hiện đại.

Tự kỷ và dấu hiệu nhận biết sớm qua hệ vi khuẩn miệng

Biểu đồ NMDS thể hiện sự khác biệt khoảng cách Bray-Curtis của các nhóm có và không có triệu chứng trầm cảm

Tự kỷ (ASD) là nhóm rối loạn phát triển thần kinh thường khởi phát sớm ở trẻ nhỏ, với biểu hiện như chậm nói, kém giao tiếp xã hội, lặp lại hành vi. Tuy nhiên, nhiều trẻ có biểu hiện không rõ ràng trước 3 tuổi, gây khó khăn trong phát hiện.

Nghiên cứu tại Đại học Y Cáp Nhĩ Tân, Trung Quốc, đã phân tích mẫu nước bọt từ 466 trẻ từ 4–17 tuổi, trong đó có nhóm trẻ ASD và nhóm đối chứng. Kết quả chỉ ra:

  • Trẻ ASD có sự giảm đáng kể vi khuẩn có lợi như Prevotella – vi khuẩn hỗ trợ chống viêm và bảo vệ nướu.
  • Đồng thời tăng vi khuẩn gây viêm như Haemophilus – liên quan đến rối loạn viêm thần kinh.

Cơ chế tiềm năng – Trục miệng – não (oral-brain axis):

Theo các nhà nghiên cứu, hệ vi sinh vật đường miệng có thể tác động đến não bộ qua các sản phẩm chuyển hóa và tín hiệu thần kinh, gây ảnh hưởng đến quá trình viêm thần kinh, hành vi và nhận thức ở trẻ.

Phát hiện ASD nhờ AI và phân tích nước bọt – Đột phá không xâm lấn

Xác định sớm chứng rối loạn phổ tự kỷ bằng cách kết hợp lấy mẫu vi khuẩn trong miệng vào các cuộc kiểm tra răng miệng định kỳ

Dựa trên 32 đặc điểm vi sinh vật và chất chuyển hóa, mô hình AI được huấn luyện cho thấy:

  • Độ chính xác đạt 81% trong phát hiện ASD
  • Lấy mẫu nước bọt đơn giản, không cần xâm lấn – phù hợp với trẻ nhỏ
  • Có thể áp dụng cho trẻ từ 2–4 tuổi, giúp can thiệp sớm hiệu quả

Công nghệ này được kỳ vọng trở thành công cụ sàng lọc tiền lâm sàng ASD, thay thế dần các đánh giá hành vi chủ quan truyền thống.

Ứng dụng tiềm năng trong nha khoa nhi tại Việt Nam

Tại Việt Nam, một số phòng khám nha khoa hiện đại đã bắt đầu tích hợp kiểm tra hệ vi sinh miệng vào hồ sơ bệnh án nhi khoa. Sự kết hợp giữa chăm sóc răng miệng và đánh giá phát triển thần kinh là xu hướng được kỳ vọng trong tương lai gần.

Lợi ích nổi bật:

  • Sàng lọc sớm trẻ có nguy cơ ASD
  • Nâng cao giá trị dịch vụ phòng khám nhi
  • Góp phần cải thiện sức khỏe tâm thần và nha khoa cộng đồng

Liên hệ & thông tin Việt Hùng Group

Việt Hùng Group – Đối tác tin cậy của các nha sĩ chuyên chỉnh nha tại Việt Nam:

  • Cung cấp dụng cụ & vật liệu chỉnh nha chính hãng từ các thương hiệu uy tín như PMC Ortho, Promed Dent, ADITEKWBT KoreaSino Ortho,…
  • Dụng cụ hỗ trợ chỉnh nha toàn diện, chất lượng đạt chuẩn y khoa quốc tế.
  • Đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật chuyên môn sâu.

Với 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phân phối sản phẩm chỉnh nha và nha khoa, Việt Hùng Group đã khẳng định vị thế của một đơn vị tiên phong khi các sản phẩm của công ty xuất hiện tại hầu hết phòng khám, cơ sở nha khoa khắp cả nước. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, Việt Hùng Group luôn trung thành với phương châm sản phẩm chất lượng, chính sách giá tốt, bảo hành tận tâm.

📍 Facebook: Chỉnh nha – Việt Hùng Group

🌐 Website: viethungdent.vn

📞 Hotline: 0901 447 969

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ vi sinh đường miệng là gì?

Là tập hợp các vi khuẩn sinh sống trong khoang miệng. Sự mất cân bằng hệ vi sinh có thể liên quan đến sâu răng, viêm nướu và cả rối loạn thần kinh như tự kỷ.

2. Dấu hiệu ASD ở trẻ là gì?

Chậm nói, khó tương tác xã hội, có hành vi lặp lại là các dấu hiệu phổ biến. Tuy nhiên, các triệu chứng thường không rõ ở giai đoạn sớm (dưới 4 tuổi).

3. Phương pháp xét nghiệm vi khuẩn miệng có an toàn không?

Hoàn toàn an toàn – sử dụng mẫu nước bọt, không xâm lấn và dễ thực hiện tại phòng khám nha khoa.