1. Giải mã hiểu lầm phổ biến: “Răng xô lệch do thiếu canxi”
Trong nhiều năm làm truyền thông nha khoa, điều gây bất ngờ nhất chính là: 90% người Việt Nam tin rằng răng xô lệch là do thiếu canxi. Không ít bệnh nhân đến phòng khám với tâm lý “uống canxi để răng thẳng hơn”. Nhưng trên thực tế, lệch lạc răng hoàn toàn không liên quan đến nồng độ canxi trong cơ thể.
Canxi có vai trò hình thành cấu trúc men răng và xương hàm, nhưng không quyết định hướng mọc và vị trí của răng. Răng di chuyển khi có lực tác động, đúng lực sẽ giúp răng dịch chuyển có kiểm soát trong chỉnh nha; sai lực khiến răng dịch chuyển tự phát và lệch theo thời gian.
Do đó, để điều trị lệch lạc răng hiệu quả, điều bác sĩ quan tâm không phải là “bổ sung canxi”, mà là:
- lực nào đang tác động lên răng,
- lực đó đến từ thói quen nào,
- cấu trúc xương hàm có vấn đề không,
- răng đã bị mất, xoay, đổ hay chen chúc ra sao.
Từ góc nhìn chuyên môn, dưới đây là 5 nhóm nguyên nhân thực sự bác sĩ chỉnh nha xem là quan trọng nhất.
2. Thói quen xấu ở trẻ và người lớn
Các thói quen tưởng chừng vô hại lại là tác nhân gây ra lực sai kéo dài, khiến răng và xương hàm biến dạng dần theo thời gian. Những thói quen thường gặp nhất:
Mút tay, mút ti giả kéo dài
Lực hút tạo áp lực lên hàm trước → răng cửa hô, khớp cắn hở.
Đẩy lưỡi (tongue thrust)
Lưỡi đẩy ra trước hoặc sang hai bên → làm răng cửa trồi, tạo khớp cắn hở hoặc hẹp hàm.
Cắn môi, cắn vật cứng
Lực lặp đi lặp lại lên nhóm răng trước → răng cửa nhô, trồi nhẹ.
Thở miệng / ngủ há miệng
Lưỡi hạ thấp, vòm khẩu cái hẹp lại → hàm trên co lại, gây chen chúc và hẹp hàm.
Nhóm thói quen này chiếm tỉ lệ lớn ở bệnh nhân trẻ. Đặc biệt, đẩy lưỡi và thở miệng đang được xem là nguyên nhân thầm lặng đứng sau nhiều ca khớp cắn hở và hẹp hàm tại Việt Nam.
3. Hẹp hàm & lệch khớp cắn: nền xương sai → răng bắt buộc lệch
Không phải lúc nào răng lệch cũng là “lỗi của răng”. Ở nhiều bệnh nhân, xương hàm mới là nguyên nhân gốc rễ:
Hẹp hàm trên
- Gây chen chúc
- Khớp cắn chéo
- Răng xoay và lộn xộn.
Lệch hàm (skeletal asymmetry)
- Hàm dưới lệch trái/phải → răng buộc phải bù trừ → lệch cung răng.
Hô/xuống hàm do xương
- Không liên quan đến canxi,
- Do sự phát triển xương trong giai đoạn tăng trưởng.
Với nhóm nguyên nhân này, bác sĩ cần đánh giá kỹ phim Ceph, Panorex, và dấu hàm 3D để đưa ra kế hoạch chỉnh nha hợp lý. Một số ca có thể cần khí cụ nong hàm, minivis hoặc phẫu thuật chỉnh hàm.
4. Mất răng lâu ngày, răng bên cạnh đổ vào khoảng trống
Đây là nguyên nhân thường gặp ở bệnh nhân trưởng thành và trung niên.
Khi răng mất không được phục hồi sớm, răng bên cạnh sẽ:
- Nghiêng vào khoảng trống
- Trồi lên (super-eruption)
- Gây lệch cung răng
- Làm mất khớp cắn lý tưởng
Lâu dài, sự xô lệch lan sang toàn bộ cung răng, tạo ra nhiều biến chứng như:
- Nhai lệch
- Đau khớp thái dương hàm
- Thức ăn nhét kẽ
- Tiêu xương hàm
Những trường hợp này thường phải kết hợp chỉnh nha → phục hình → duy trì, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chuyên khoa.
5. Cung hàm nhỏ – răng chen chúc tự nhiên
Ở bệnh nhân có cung hàm nhỏ bẩm sinh hoặc di truyền:
- Không gian trên cung hàm không đủ
- Răng buộc phải mọc lệch
- Tạo chen chúc từ nhẹ đến nặng
Ở trẻ, dấu hiệu nhận biết thường là:
- Răng cửa xoay
- Răng nanh chen chúc
- Sai khớp cắn vùng răng trước
Ở người trưởng thành, chen chúc tiến triển chậm nhưng tăng dần theo tuổi, chủ yếu ở hàm dưới.
6. Di truyền về cấu trúc xương hàm
Yếu tố di truyền khiến:
- Cung hàm nhỏ
- Xương hàm phát triển quá mức (hô/xuống)
- Lệch xương theo chiều ngang
Những trường hợp này không thể can thiệp bằng thuốc hay bổ sung dinh dưỡng, mà phải sử dụng các giải pháp chỉnh nha chuyên sâu.
7. Kết luận
Từ góc nhìn chỉnh nha, mọi sự lệch lạc răng đều đến từ lực. Cần tập trung:
- Loại bỏ thói quen
- Cải thiện đường thở và tư thế lưỡi
- Xử lý hẹp hàm và sai lệch xương
- Phục hồi răng mất
- Tối ưu không gian trên cung răng
Khi bệnh nhân hiểu đúng nguyên nhân, phác đồ điều trị sẽ thuận lợi hơn, giảm thời gian điều trị và cải thiện kết quả lâm sàng.
Việt Hùng Group – Hành trình 10 năm khẳng định vị thế tiên phong
Việt Hùng Group – Đối tác tin cậy của các nha sĩ chuyên chỉnh nha tại Việt Nam:
- Cung cấp dụng cụ & vật liệu chỉnh nha chính hãng từ các thương hiệu uy tín như PMC Ortho, Promed Dent, ADITEK, WBT Korea, Sino Ortho, DENCO,…
- Dụng cụ hỗ trợ chỉnh nha toàn diện, chất lượng đạt chuẩn y khoa quốc tế.
- Đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật chuyên môn sâu.
Với 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phân phối sản phẩm chỉnh nha và nha khoa, Việt Hùng Group đã khẳng định vị thế của một đơn vị tiên phong khi các sản phẩm của công ty xuất hiện tại hầu hết phòng khám, cơ sở nha khoa khắp cả nước. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, Việt Hùng Group luôn trung thành với phương châm sản phẩm chất lượng, chính sách giá tốt, bảo hành tận tâm.
📍 Facebook: Chỉnh nha – Việt Hùng Group
🌐 Website: viethungdent.vn
📞 Hotline: 0901 447 969