Tiệt trùng dụng cụ là yêu cầu bắt buộc trong thực hành chỉnh nha nhằm đảm bảo an toàn kiểm soát nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, quy trình tiệt trùng chưa được tối ưu có thể trở thành yếu tố làm suy giảm tuổi thọ dụng cụ, đặc biệt là kềm chỉnh nha – nhóm dụng cụ có cấu trúc cơ học tinh vi và yêu cầu độ chính xác cao.
Sự xuống cấp này thường diễn ra từ từ và khó nhận biết, khiến bác sĩ chỉ phát hiện khi kềm đã giảm hiệu quả sử dụng rõ rệt.
1. Tác động của chu trình tiệt trùng nhiệt độ cao lặp lại lên cấu trúc kim loại
Kềm chỉnh nha thường được chế tạo từ thép không gỉ y sinh, có khả năng chịu nhiệt và chống ăn mòn tốt. Tuy nhiên, việc tiếp xúc với nhiệt độ và áp suất cao trong thời gian dài, lặp đi lặp lại qua nhiều chu trình tiệt trùng, vẫn có thể ảnh hưởng đến cấu trúc kim loại ở mức vi mô.
Về lâu dài, hiện tượng này có thể dẫn đến:
- Giảm độ sắc của lưỡi kềm
- Suy giảm độ khít giữa hai hàm kềm
- Thay đổi cảm giác thao tác khi cắt hoặc uốn dây
Đây là dạng hao mòn vật liệu tự nhiên, không liên quan đến lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất.
2. Hơi ẩm tồn đọng trước khi hấp
Một nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ là kềm chưa được làm khô hoàn toàn trước khi đưa vào máy hấp tiệt trùng. Hơi ẩm còn sót lại, đặc biệt ở:
- Khớp nối
- Mép cắt
- Các khe nhỏ khó quan sát
sẽ tạo điều kiện cho quá trình oxy hóa và ăn mòn vi mô xảy ra trong môi trường nhiệt cao.
Các tổn thương này:
- Khó phát hiện bằng mắt thường
- Tích lũy dần theo thời gian
- Ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền và độ chính xác của kềm
3. Thiếu bước tra dầu bảo dưỡng sau tiệt trùng và hệ quả cơ học

Sau mỗi chu trình tiệt trùng, nếu kềm không được tra dầu chuyên dụng cho dụng cụ nha khoa, bảo dưỡng định kỳ đúng quy trình, thì các khớp chuyển động sẽ rơi vào tình trạng khô bề mặt, làm tăng ma sát cơ học trong quá trình sử dụng.
Hệ quả thường gặp bao gồm:
- Cảm giác thao tác nặng tay hơn
- Khớp kềm mòn nhanh
- Giảm độ ổn định và chính xác khi thao tác lâm sàng
Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất sử dụng, nhưng lại thường bị bỏ qua trong quy trình thường quy tại nhiều phòng khám.
4. Hóa chất làm sạch không phù hợp và nguy cơ ăn mòn bề mặt
Làm sạch dụng cụ trước tiệt trùng là bước cần thiết, tuy nhiên việc:
- Sử dụng hóa chất không chuyên dụng cho dụng cụ nha khoa
- Dùng nồng độ cao hơn khuyến cáo
có thể làm tổn hại lớp bảo vệ bề mặt kim loại, khiến kềm trở nên nhạy cảm hơn với nhiệt độ, độ ẩm và áp suất trong các chu trình tiệt trùng tiếp theo.
Về lâu dài, điều này làm:
- Tăng nguy cơ ăn mòn
- Giảm tuổi thọ thực tế của dụng cụ
- Khiến kềm xuống cấp nhanh dù vẫn tuân thủ tiệt trùng vô khuẩn
Kết luận
Tiệt trùng đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, tiệt trùng chưa tối ưu có thể âm thầm làm suy giảm chất lượng và tuổi thọ của kềm chỉnh nha thông qua các cơ chế vật lý và hóa học khó nhận biết ngay.
Việc chuẩn hóa và tối ưu quy trình tiệt trùng – làm khô – bảo dưỡng không chỉ giúp kéo dài vòng đời dụng cụ, mà còn góp phần duy trì độ chính xác và hiệu quả thao tác lâm sàng trong chỉnh nha.
Việt Hùng Group – Hành trình 10 năm khẳng định vị thế tiên phong

Việt Hùng Group – Đối tác tin cậy của các nha sĩ chuyên chỉnh nha tại Việt Nam:
- Cung cấp dụng cụ & vật liệu chỉnh nha chính hãng từ các thương hiệu uy tín như PMC Ortho, Promed Dent, ADITEK, WBT Korea, Sino Ortho, DENCO,…
- Dụng cụ hỗ trợ chỉnh nha toàn diện, chất lượng đạt chuẩn y khoa quốc tế.
- Đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật chuyên môn sâu.
Với 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phân phối sản phẩm chỉnh nha và nha khoa, Việt Hùng Group đã khẳng định vị thế của một đơn vị tiên phong khi các sản phẩm của công ty xuất hiện tại hầu hết phòng khám, cơ sở nha khoa khắp cả nước. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, Việt Hùng Group luôn trung thành với phương châm sản phẩm chất lượng, chính sách giá tốt, bảo hành tận tâm.
📍 Facebook: Chỉnh nha – Việt Hùng Group
🌐 Website: viethungdent.vn
📞 Hotline: 0901 447 969


