1. Men răng là gì và vì sao dễ tổn thương?
Men răng là lớp khoáng chất bao phủ ngoài cùng của răng, chủ yếu cấu tạo từ 96% hydroxyapatite (một dạng tinh thể canxi phosphate), phần còn lại là nước và protein. Đây là mô cứng nhất trong cơ thể, nhưng không có mạch máu và tế bào sống nên không thể tự tái tạo khi đã bị tổn thương.
Một khi men răng bị mòn, răng dễ trở nên ê buốt, dễ sâu, và ảnh hưởng thẩm mỹ. Chính vì vậy, việc nhận diện các thói quen âm thầm hủy hoại men răng có vai trò quan trọng trong chăm sóc răng miệng.
2. 5 Thói quen âm thầm phá hỏng men răng
2.1 Uống nhiều nước ngọt, nước có gas và đồ uống chua
- Nước ngọt có ga, nước tăng lực, nước trái cây đóng hộp có pH thấp < 5.5 (axit). Khi tiếp xúc với răng, acid hòa tan khoáng chất trong men (quá trình khử khoáng).
- Nếu sử dụng thường xuyên, men răng không kịp tái khoáng, gây xói mòn men (dental erosion).
- Triệu chứng thường gặp: răng nhạy cảm, men trở nên mỏng, răng ngả màu vàng do ngà răng lộ ra.
Khuyến nghị: Giới hạn đồ uống có acid, nên uống bằng ống hút và súc miệng với nước lọc sau khi uống. Đợi ít nhất 30 phút rồi mới đánh răng để tránh chà mạnh khi răng đang mềm.
2.2 Thói quen nhai đá hoặc đồ quá cứng
- Men răng cứng nhưng giòn. Khi nhai đá hoặc cắn hạt cứng, lực tác động cơ học vượt quá giới hạn chịu đựng, dễ gây rạn nứt hoặc vỡ men.
- Những vi nứt này là “cửa ngõ” để vi khuẩn xâm nhập, gây sâu răng và làm giảm tuổi thọ của răng.
Khuyến nghị: Hạn chế nhai đá, thay bằng uống nước lạnh. Nếu thèm nhai, có thể thay bằng rau củ giòn để vừa an toàn vừa làm sạch răng tự nhiên.
2.3 Đánh răng quá mạnh hoặc dùng bàn chải lông cứng
- Chải răng lực mạnh hoặc dùng bàn chải cứng làm mòn men và tụt nướu.
- Khi nướu tụt, bề mặt ngà răng lộ ra, gây ê buốt và tăng nguy cơ sâu răng chân răng.
- Dùng kem đánh răng chứa nhiều chất mài mòn cũng góp phần làm men mỏng dần.
Khuyến nghị: Sử dụng bàn chải lông mềm, chải nhẹ nhàng theo vòng tròn, thời gian 2 phút/lần. Ưu tiên kem đánh răng chứa fluoride để hỗ trợ tái khoáng men.
2.4 Ăn vặt nhiều và thường xuyên
- Mỗi lần ăn, vi khuẩn trong mảng bám phân giải đường và tinh bột, tạo ra acid. Acid này tồn tại trong miệng khoảng 20-30 phút sau khi ăn.
- Ăn vặt liên tục đồng nghĩa với việc răng phải “ngâm” trong môi trường acid gần như cả ngày, làm men răng mất khoáng liên tục.
- Tinh bột tinh chế (bánh mì trắng, khoai tây chiên, snack) còn dính vào răng lâu, càng làm tăng nguy cơ.
Khuyến nghị: Giới hạn số lần ăn vặt trong ngày. Nếu cần, hãy ăn cùng bữa chính để giảm số lần acid tấn công. Có thể nhai kẹo không đường chứa xylitol để kích thích tiết nước bọt, giúp trung hòa acid.
2.5 Nghiến răng hoặc dùng răng như công cụ
- Nghiến răng khi ngủ (bruxism) gây mòn mặt nhai, nứt men, thậm chí gãy răng. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến răng bị mòn men nghiêm trọng.
- Nhiều người còn có thói quen dùng răng mở nắp chai, cắn chỉ, giữ vật cứng… gây ra tổn thương men răng cơ học.
Khuyến nghị: Nếu bị nghiến răng, nên đến nha sĩ để làm máng chống nghiến (night guard). Tránh dùng răng làm công cụ, tập thay đổi thói quen hằng ngày.
3. Hậu quả khi men răng bị phá hủy
- Ê buốt, đau nhức khi ăn uống nóng, lạnh, chua, ngọt.
- Tăng nguy cơ sâu răng vì lớp ngà bên trong mềm và dễ bị vi khuẩn xâm nhập.
- Giảm thẩm mỹ: răng ngả vàng, mòn ngắn, dễ sứt mẻ.
- Ảnh hưởng chức năng nhai: răng yếu, dễ gãy, dẫn đến rối loạn khớp cắn và khớp thái dương hàm.
4. Cách bảo vệ và phục hồi men răng
Dù men răng không thể tự mọc lại, nhưng bạn vẫn có thể bảo tồn và hỗ trợ tái khoáng phần men bị tổn thương nhẹ:
- Bổ sung fluoride: dùng kem đánh răng, nước súc miệng hoặc gel fluoride tại nha khoa. Fluoride giúp tái khoáng, làm men cứng hơn.
- Chế độ ăn hợp lý: tăng thực phẩm giàu canxi, phốt pho, vitamin D (sữa, phô mai, cá hồi, hạnh nhân…).
- Tăng tiết nước bọt: uống đủ nước, nhai kẹo không đường chứa xylitol.
- Khám nha sĩ định kỳ: cạo vôi răng, phát hiện sớm mòn men và được tư vấn biện pháp phục hồi như trám men, dán sứ veneer hoặc bọc răng sứ khi cần.
5. 5 mẹo nhỏ trong thói quen ăn uống giúp bảo vệ men răng
Đây là những mẹo nhỏ, dễ áp dụng, bác sĩ có thể hướng dẫn bệnh nhân để nâng cao hiệu quả bảo vệ men răng trong sinh hoạt hằng ngày:
Cho răng “nghỉ ngơi” 2 tiếng sau bữa ăn
Nghiên cứu cho thấy việc tránh ăn uống ngay sau bữa trưa giúp nước bọt cân bằng pH và tiến hành quá trình tái khoáng hóa men răng, giúp giảm nguy cơ sâu răng và mòn men răng hiệu quả.
Ưu tiên thực phẩm giòn như cà rốt, cần tây
Các loại rau củ giòn (salad, cà rốt và cần tây) không chỉ giúp loại bỏ mảng bám cơ học mà còn kích thích bài tiết nước bọt giúp men răng chắc khỏe hơn.
Nhai kẹo xylitol sau bữa ăn
Xylitol giúp trung hòa axit, ức chế vi khuẩn Streptococcus mutans, đây chỉnh là nguyên nhân chính gây sâu răng.
Súc miệng với nước lọc thay vì chải răng ngay sau ăn
Sau khi ăn đồ chua/ngọt, men răng đang mềm hơn do axit. Đánh răng ngay có thể làm mòn men nhanh hơn. Súc miệng với nước lọc rồi đợi 30 phút trước khi chải.
Hạn chế dùng ống hút thường xuyên
Mặc dù ống hút có thể giảm tiếp xúc đồ uống có màu với răng, nhưng dùng quá nhiều lại khiến axit tập trung vào răng cửa, làm men răng ở vùng này dễ bị tổn thương.
6. Kết luận
Men răng tuy là lớp bảo vệ cứng chắc nhất trong cơ thể nhưng lại không thể tái tạo khi mất đi. 5 thói quen tưởng chừng vô hại như uống nhiều nước ngọt, nhai đá, chải răng mạnh, ăn vặt liên tục hay nghiến răng… đều âm thầm phá hủy men răng từng ngày.
Bằng cách tránh 5 thói quen xấu và áp dụng thêm 5 mẹo nhỏ trong ăn uống, bạn có thể bảo vệ men răng lâu dài, duy trì nụ cười sáng khỏe và giảm nguy cơ điều trị tốn kém.
Việt Hùng Group – Hành trình 10 năm khẳng định vị thế tiên phong
Việt Hùng Group – Đối tác tin cậy của các nha sĩ chuyên chỉnh nha tại Việt Nam:
- Cung cấp dụng cụ & vật liệu chỉnh nha chính hãng từ các thương hiệu uy tín như PMC Ortho, Promed Dent, ADITEK, WBT Korea, Sino Ortho, DENCO,…
- Dụng cụ hỗ trợ chỉnh nha toàn diện, chất lượng đạt chuẩn y khoa quốc tế.
- Đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật chuyên môn sâu.
Với 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phân phối sản phẩm chỉnh nha và nha khoa, Việt Hùng Group đã khẳng định vị thế của một đơn vị tiên phong khi các sản phẩm của công ty xuất hiện tại hầu hết phòng khám, cơ sở nha khoa khắp cả nước. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, Việt Hùng Group luôn trung thành với phương châm sản phẩm chất lượng, chính sách giá tốt, bảo hành tận tâm.
📍 Facebook: Chỉnh nha – Việt Hùng Group
🌐 Website: viethungdent.vn
📞 Hotline: 0901 447 969